Szczawa

Szczawa leży na pograniczu Gorców i Beskidu Wyspowego. Jest dużą wsią letniskową malowniczo rozłożoną wśród niewysokich wzgórz ale z widokiem na główne partie Gorców. Jej nazwa pochodzi od kwaśnych źródeł mineralnych znajdujących się w okolicy. Są one obecnie eksploatowane i butelkowane. Znajduje się tu także wyremontowana pijalnia wód mineralnych, gdzie spróbować można Hanny, Krystyny i Dziedzilli. Najwartościowsza z nich jest ta pierwsza, która pozytywnie wpływa na nerki oraz układ krążenia.  

Najbliższym gorczańskim szczytem w okolicy jest Gorc, na który można dojść ze Szczawy początkowo czarnym szlakiem dojściowym a następnie szlakiem niebieskim.

Szczawa była początkowo przysiółkiem Kamienicy ale już Jan Długosz wspomina o występowaniu w okolicy źródeł mineralnych. Podobną diagnozę przedstawił także w początkach XIX wieku Stanisław Staszic. Pełne badania nad wodami ze Szczawy przeprowadzono jednak dopiero w I połowie XX wieku. Niewielka pijalnia i rozlewnia wód działała tu do II wojny światowej, kiedy została całkowicie zniszczona przez Niemców. 

W czasie wojny była Szczawa ważnym zapleczem dla gorczańskiej partyzantki. Stacjonowali tu między innymi łącznicy oraz służby sanitarne. Aby podkreślić te związki i podtrzymywać pamięć o walczących o wolność utworzono tu Muzeum 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK. Do drugo wojennej przeszłości wsi nawiązuje także drewniany kościółek w centrum wsi nazywany partyzanckim. Został on zbudowany w połowie XX wieku ale nawiązuje bardzo dobrze do miejscowego budownictwa drewnianego. Wewnątrz znajduje się ołtarz boczny upamiętniający 1 Pułk a pod wieżą umieszczono tablice z jego historią.