Rabka

Rabka jest niewielkim miastem położonym u stóp Górców. Jednak znana jest w całej Polsce jako uzdrowisko dziecięce. Za jej symbol uchodzić może uśmiechnięte słoneczko znajdujące się na Orderze Uśmiechu, jedynym odznaczeniu przyznawanym przez dzieci. W końcu to w Rabce właśnie znajduje się jego muzeum.

Jednak Rabka to nie tylko uzdrowisko. To także wspaniały punkt wypadowy do wędrówek w Gorce oraz miejscowość o bardzo starym rodowodzie. Jej istnienie zanotowano już w przywileju Bolesława Wstydliwego z początków XIII wieku. Próbowano tu wtedy pozyskiwać sól z miejscowych źródeł solankowych. Do dziś w okolicy zachowały się takie nazwy jak Słone, Zasłone czy Słonka. Eksploatację prowadzili cystersi ze Szczyrzyca. 

Lokację miasta na prawie niemieckim przeprowadzono w 1364 roku, a w dwadzieścia lat później odebrano je cystersom. Stanowiło odtąd własność królewską dzierżawioną szlacheckim rodzinom. 

Tradycja poszukiwania soli w okolicach Rabki była ciągle żywa. W XVI ponownie próbowano pozyskiwać ją z solanek, z czasem powstały także pierwsze szyby. Nie natrafiono jednak na złoża, które nadawałyby się do eksploatacji. Za to miejscowa ludność korzystała z wypływających tu źródeł wierząc, że mają one lecznicze właściwości. Pierwsze opracowanie naukowe na ten temat pojawiło się na początku XVIII wieku. Jednak w sto lat później władze austriackie wprowadziły monopol solny a źródła zasypano. 

Dopiero w połowie XIX wieku za sprawą rodziny Zubrzyckich Rabka stała się znanym w Galicji i poza jej granicami uzdrowiskiem. Wybudowano pijalnię, łazienki mineralne oraz rozpoczęto budowę zabudowy uzdrowiskowej. Inwestycje te kontynuował kolejny właściciel Kazimierz Kaden. Za jego czasów uzdrowisko wzbogaciło się o park zdrojowy. W końcu XIX wieku dzięki inicjatywie doktora Macieja Leona Jakubowskiego otwarto tu jeden z pierwszych w Europie zakład sanatoryjny dla dzieci chorych na gruźlicę. Sława Rabki jako uzdrowiska dziecięcego sprawiła, że nawet podczas II wojny światowej Niemcy przywozili tu dzieci z miast bombardowanych przez aliantów. Status uzdrowiska dziecięcego utrzymał się także po II wojnie światowej.

Dziś Rabka jest nie tylko uzdrowiskiem ale także znaną miejscowością wypoczynkową z licznymi szlakami prowadzącymi w Gorce. Znajduje się tu także znany park rozrywki dla dzieci Rabkoland oraz drewniany kościół, w którym obecnie mieści się Muzeum Regionalne.