Uzdrowisko Rabka – Zdrój

Położona u zachodnich stoków Gorców Rabka od średniowiecza znana była ze źródeł solankowych. Już u początków istnienia osady szczyrzyccy cystersi posiadali pozwolenie na pozyskiwanie z nich soli. Także w XVI wieku w okolicy poszukiwano soli budując nawet niewielkie szyby. Pozyskiwano ją także z solanek. Kres temu położyły dopiero władze austriackie, które wprowadzając monopol państwowy na produkcję soli zasypały rabczańskie źródła.

Jednak wśród miejscowej ludności cały czas istniało przekonanie o leczniczych właściwościach tutejszych źródeł. W XVIII wieku pojawiły się też pierwsze próby ich naukowego zbadania. Jednak dopiero nabycie Rabki i okolic przez rodzinę Zubrzyckich w początkach XIX wieku spowodowało przyspieszenie tych procesów. Julian Zubrzycki zlecił pierwszą dokładną analizę rabczańskich wód. Przeprowadził ją Józef Dietl, znany krakowski balneolog i promotor miejscowości uzdrowiskowych. Odkryto, że eksploatowane od średniowiecza źródła są jednymi z najsilniejszych w Europie solanek jodow-bromowych. Właściciel postanowił to wykorzystać i w 1864 roku otworzył w Rabce pierwsze łazienki mineralne oraz pijalnię wód. 

Kolejny właściciel Rabki Kazimierz Kaden rozpoczął wykonywanie odwiertów w celu poszukiwania nowych źródeł. Wymienił także z kurią krakowską spore połacie lasów na Luboniu w Beskidzie Wyspowym na działki w centrum Rabki. Za jego rządów otwarto także park zdrojowy. 

Już za czasów Zubrzyckich lecznicze właściwości rabczańskich wód oraz korzystny górski mikroklimat zainteresowały krakowskiego lekarza Macieja Leona Jakubowskiego zajmującego się chorobami płuc u dzieci. W 1887 roku otworzył on tutaj trzeci w Europie zakład dla dzieci chorych na gruźlicę. Od tego czasu Rabka zaczęła zyskiwać sławę uzdrowiska dziecięcego, które w okresie II wojny światowej Niemcy wykorzystywali jako miejsce pobytu dzieci ze zbombardowanych przez aliantów miast.

Lata największej świetności przeżywała Rabka w okresie dwudziestolecia międzywojennego. W latach trzydziestych wybudowano nowe obiekty sanatoryjne. Po wojnie zostały one upaństwowione.

Dziś uzdrowisko w Rabce leczy przede wszystkim choroby układu oddechowego oraz krążenia. Pozostaje nadal jednym z najważniejszych w Polsce miejsc sanatoryjnych dla najmłodszych ale liczba kuracjuszy dorosłych wzrasta. W ostatnich latach władze dokonały nowych inwestycji.

W parku zdrojowym powstała tężnia solankowa oraz pijalnia wód mineralnych. Warto wspomnieć, że przeznaczone do picia wody nie są wydobywane w samej Rabce ale w należących do niej źródłach w Szczawie po północnej stronie Gorców.