Kościół św. Michała w Dębnie

Leżące w widłach Białej i Dunajca, przy trasie z Krościenka do Nowego Targu Dębno może poszczycić się jedną z najcenniejszych w kraju świątyń drewnianych. Niedaleko głównej drogi stoi bowiem wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO modrzewiowy kościół pod wezwaniem świętego Michała. Reprezentuje on rozpowszechniony w tym rejonie podhalański typ świątyni a jego najcenniejszym elementem jest największy w Polsce zespół średniowiecznych polichromii patronowych pokrywających strop i ściany.

Pierwsze wzmianki o parafii w Dębnie pochodzą z przełomu XIII i XIV wieku. Obecny kościół powstał około 1490 roku na miejscu wcześniejszej świątyni. Początkowo była to budowla składająca się z prezbiterium i nawy, nakrytych wspólnym jednokalenicowym dachem. Dopiero w pierwszych latach XVII wieku dostawiono od zachodu izbicową wieżę. Jest to jeden z najstarszych przykładów takich wież w Polsce. Od tego czasu kościół przetrwał w stanie właściwie niezmienionym. Od XIX wieku poddawany był za to kilkukrotnym remontom.

Świątynia w Dębnie jest orientowana. Składa się z nakrytych wspólnym dachem nawy i czworobocznie zamkniętego prezbiterium. Do nawy od południa dobudowano kruchtę, natomiast do prezbiterium od północy zakrystię. Od zachodu znajduje się wieża o konstrukcji słupowo – ramowej z izbicą, zwieńczona czterospadowym dachem. Nawę i prezbiterium okalają soboty. 

Wnętrze kościoła olśniewa wspaniałymi średniowiecznymi polichromiami. Pokrywają one zarówno strop jak i ściany boczne. Są to przede wszystkim malowidła patronowe, tworzone od specjalnych szablonów. Historycy sztuki naliczyli tu aż 77 różnych motywów roślinnych i geometrycznych. Zdarzają się także fragmenty polichromii figuralnej, głównie z motywami zwierzęcymi. 

Wyposażenie składa kościoła składa się miedzy innymi ze znajdującego się w ołtarzu głównym XVI wiecznego tryptyku z wyobrażeniami Matki Bożej z dzieciątkiem, świętego Michała i świętej Katarzyny, pochodzącego z poprzedniego kościoła XIV wiecznego tryptyku oraz gotyckich rzeźb. Warto zwrócić uwagę na malowidło znajdujące się na północnej ścianie. Jest to kopia najstarszego obrazu sztalugowego w Polsce. Późnoromańskie malowidło odkryto w kościele w Dębnie w 1949 roku. Oryginał znajduje się obecnie w Muzeum Archidiecezjalnym w Krakowie.

Kościół w Dębnie doceniają nie tylko historycy sztuki ale i filmowcy. Kręcono tu na przykład scenę ślubu Janosika z Maryną. Oczywiście żeby wszystko odbyło się zgodnie ze scenariuszem młoda para wyszła z kościoła wprost na Polanę Chochołowską.